dường bao
Định nghĩa
- Thán từ (cổ, văn chương):
- Biểu lộ sự ngạc nhiên, cảm thán về mức độ, số lượng nhiều: "dường bao" được dùng trong văn phong trang trọng hoặc thơ ca để nhấn mạnh một điều gì đó lớn lao, nhiều vô kể, thường mang sắc thái xúc động, ngỡ ngàng hoặc nuối tiếc.
- Ví dụ tương đương trong tiếng Việt hiện đại: "biết bao", "xiết bao", "bao nhiêu".
Ví dụ sử dụng
- (Cảnh vật đẹp đến mức không thể tả hết.)
- (Nỗi nhớ lớn lao, không kể xiết.)
- (Thời gian trôi qua nhanh đến ngỡ ngàng.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "dường bao" thường đứng cuối câu cảm thán: để bộc lộ cảm xúc mạnh mẽ về một sự việc, hiện tượng.
- Lòng mẹ bao la dường bao! (Tình mẹ rộng lớn vô cùng.)
- Kết hợp với các từ chỉ mức độ: như "xiết", "biết" để tạo thành cụm "biết dường bao", "xiết dường bao" (cùng nghĩa).
- Tôi yêu quê hương biết dường bao! (Tôi yêu quê hương vô cùng.)
Biến thể và từ gần giống
Bao (đại từ, phó từ): dùng để hỏi số lượng hoặc chỉ mức độ không xác định.
- Anh ấy có bao nhiêu sách? (Hỏi về số lượng.)
Bao la (tính từ): rộng lớn, mênh mông.
- Biển cả bao la. (Biển rộng lớn vô tận.)
Từ đồng nghĩa
- Biết bao: nhấn mạnh mức độ nhiều, không thể kể hết.
- Khó khăn biết bao! (Khó khăn rất nhiều.)
- Xiết bao: cổ hoặc văn chương, nghĩa tương tự "dường bao".
- Tình thương xiết bao! (Tình thương vô hạn.)
- Bao nhiêu: dùng trong câu hỏi hoặc cảm thán (ít trang trọng hơn).
- Đẹp bao nhiêu! (Đẹp làm sao!)
Thành ngữ liên quan
- (Không có thành ngữ cố định phổ biến với "dường bao", do từ này chủ yếu xuất hiện trong văn chương và thơ ca cổ điển.)
Lưu ý ngữ pháp
- "dường bao" là từ cổ, không dùng trong giao tiếp hàng ngày. Nó chỉ xuất hiện trong các tác phẩm văn học, thơ ca hoặc văn bản trang trọng để tạo hiệu quả biểu cảm mạnh.